Lekcja 1

¹A wąż był bardziej przebiegły od wszystkich zwierząt polnych, które PAN Bóg uczynił. Rzekł on do kobiety: "Czy Bóg rzeczywiście powiedział: «Nie wolno wam jeść ze wszystkich drzew tego ogrodu»?". ²Kobieta odrzekła: "Owoce z drzew tego ogrodu jeść możemy, ³lecz o owocach drzewa, które jest w środku ogrodu, Bóg powiedział: «Nie będziecie z niego jeść, a nawet go dotykać, abyście nie umarli»". ⁴Odparł wąż kobiecie: "Na pewno nie umrzecie. ⁵Ale Bóg wie, że gdy zjecie ten owoc, otworzą się wam oczy i staniecie się jak Bóg: poznacie dobro i zło".

⁶Wtedy kobieta spostrzegła, że owoce tego drzewa ładnie wyglądają, są dobre do jedzenia i do zdobycia wiedzy. Sięgnęła więc po owoc, zjadła i dała też mężczyźnie, który był przy niej, a on zjadł. ⁷Wtedy obojgu otworzyły się oczy i poznali, że są nadzy. Zerwali więc liście z drzewa figowego i zrobili sobie przepaski. ⁸A gdy mężczyzna i jego żona usłyszeli głos PANA Boga, przechadzającego się po ogrodzie podczas powiewu wiatru, ukryli się przed PANEM BOGIEM wśród drzew ogrodu. ⁹Zawołał więc PAN Bóg mężczyznę i spytał: "Gdzie jesteś?". ¹⁰On odrzekł: "Słyszałem Twój głos w ogrodzie, zląkłem się, gdyż jestem nagi, i ukryłem się".

¹¹Bóg zapytał: "Kto ci powiedział, że jesteś nagi? Czy zjadłeś z drzewa, z którego zakazałem ci jeść?". ¹²Odpowiedział mężczyzna: "Kobieta, którą postawiłeś przy mnie, dała mi owoc z drzewa i zjadłem". ¹³PAN Bóg zapytał kobietę: "Dlaczego to uczyniłaś?". Kobieta odpowiedziała: "Wąż mnie skusił i zjadłam". ¹⁴Wówczas PAN Bóg rzekł do węża: "Ponieważ to uczyniłeś, bądź przeklęty wśród bydła i polnych zwierząt. Na brzuchu będziesz pełzać i proch będziesz jeść przez wszystkie dni swego życia. ¹⁵Wprowadzam nieprzyjaźń między tobą a kobietą, między twoim potomstwem a jej potomstwem. Ono zdepcze ci głowę, a ty zranisz mu piętę".

¹⁶Do kobiety powiedział: "Pomnożę twoje bóle związane z porodem. W bólu będziesz rodziła dzieci. Do twojego męża będziesz lgnęła, ale on będzie Panował nad tobą". ¹⁷Po czym rzekł do mężczyzny: "Ponieważ posłuchałeś kobiety i zjadłeś owoc z drzewa, z którego zakazałem ci jeść, przeklęta niech będzie ziemia z twego powodu. W trudzie będziesz zdobywał na niej pożywienie przez wszystkie dni życia. ¹⁸Będzie ci ona rodziła ciernie i osty, a przecież twoim pokarmem mają być płody roli. ¹⁹W pocie czoła będziesz zdobywał pożywienie, aż wrócisz do ziemi, bo z niej zostałeś wzięty. Bo z prochu jesteś i do prochu wrócisz". ²⁰I dał mężczyzna swej żonie imię Ewa, bo stała się matką wszystkich żyjących.

²¹PAN Bóg sporządził dla mężczyzny i kobiety ubrania ze skóry i ich okrył. ²²Mówił też PAN Bóg: "Oto człowiek stał się taki jak My zna dobro i zło. Oby nie wyciągnął ręki i nie zerwał owocu z drzewa życia, by go zjeść i żyć na wieki". ²³Usunął więc PAN Bóg człowieka z Edenu, aby uprawiał ziemię, z której został wzięty. ²⁴Wypędził go i postawił na wschód od Edenu cherubów z wirującym ognistym mieczem, by strzegli drogi do drzewa życia.

²"Przemów do wszystkich Izraelitów: Świętymi bądźcie, bo Ja jestem święty, PAN, Bóg wasz!

²Plemionom Rubena i Gada dałem część Gileadu aż do doliny potoku Arnon. Granica biegnie PANA, waszego Boga, które wam zlecam.

¹Szczęśliwy, kto nie słucha rady bezbożnych, nie wstępuje na drogę grzeszników i nie zasiada w gronie szyderców, ²lecz upodobał sobie w Prawie PANA, nad Jego Prawem rozmyśla dniem i nocą. ³On jest jak drzewo zasadzone nad strumieniami wód, które przynosi owoc w swoim czasie. Jego liście nie więdną, i wszystko, co robi, jest udane. ⁴A bezbożni - przeciwnie: są jak plewa, którą wiatr unosi.

⁸Prawo PANA jest doskonałe, daje ludziom pokrzepienie. Świadectwo PANA jest wiarygodne, ono daje mądrość ludziom prostym. ⁹Nakazy PANA są prawe, rozweselają serce. Przykazanie PANA jest jasne, oświeca oczy. ¹⁰Bojaźń PANA jest czysta, trwa na wieki. Sądy PANA są słuszne, wszystkie są sprawiedliwe. ¹¹Godniejsze pożądania niż złoto i mnóstwo drogich kamieni, słodsze od miodu, od słodyczy, która sączy się z plastra. ¹²Także Twój sługa jest o nich pouczony, a kto je zachowuje, otrzyma wielką nagrodę.

⁸Nikt nie wykupi sam siebie, nie wypłaci się wobec Boga.

¹⁶⁰Podstawą słów Twoich jest prawda, wieczne są wyroki Twej sprawiedliwości.

¹⁶⁵Wielki pokój dla miłujących Twe Prawo, tacy nie mogą się potknąć.

Książka cytuje część wersetu (Ps 143,2b); pokazano cały werset.

²Nie wzywaj na sąd swego sługi, bo nikt z żyjących nie jest przed Tobą bez winy!

³³Ten zaś, kto mnie słucha, będzie mieszkał bezpiecznie, niezagrożony złem".

¹⁵Rozsądek wzbudza życzliwość, ale droga wiarołomnych jest wyboista.

¹²Niekiedy wydaje się człowiekowi, że droga jest prosta, lecz na końcu się okazuje, że wiedzie do śmierci.

²⁵Niekiedy wydaje się człowiekowi, że droga jest prosta, lecz na końcu okazuje się, że wiedzie do śmierci.

²⁰Kto ma przewrotne serce, nie zazna dobra, i kto ma zmienny język, w zło wpadnie.

⁹Któż mógłby powiedzieć: Mam czyste serce, jestem wolny od grzechu?

¹²Widzisz człowieka, który uważa się za mądrego? Więcej nadziei może mieć głupiec niż on.

⁵Każde słowo Boga jest pewne. On jest tarczą tych, którzy u Niego szukają opieki. ⁶Do Jego słów niczego nie dodawaj, aby cię nie skarcił i nie uznał za kłamcę.

²⁰Choć, nie ma na ziemi człowieka tak prawego, by zawsze dobrze postępował i nigdy nie popełnił grzechu.

²Wyrósł przed Nim jak młoda latorośl i jak korzeń z wyschniętej ziemi. Nie było w nim blasku ani wspaniałości, które by przyciągały nasz wzrok, ani wyglądu, który by się nam podobał. ³Wzgardzony i odtrącony przez ludzi, doświadczony chorobą i cierpieniem, jak ktoś, przed kim zasłania się twarz, Został wzgardzony, a my nie zwracaliśmy na niego uwagi. ⁴Oto on dźwigał nasze choroby i wziął na siebie nasze cierpienia, a my uznaliśmy go za ukaranego, pobitego i pognębionego przez Boga. ⁵Lecz on był zraniony za nasze grzechy, zmiażdżony za nasze winy. Dla naszego zbawienia znosił karcenie, przez jego rany zostaliśmy uzdrowieni. ⁶Wszyscy błądziliśmy jak owce, każdy szedł swoją własną drogą, a PAN sprawił, że jego ugodziły winy nas wszystkich.

⁷Męczono go, lecz znosił to pokornie i nie otworzył swoich ust. Jak baranek prowadzony na zabicie i jak owca, która milczy, gdy ją strzygą, tak on nie otworzył swoich ust. ⁸Po upokorzeniu i sądzie został zabrany, ale czy ktoś się przejmuje jego losem? Gdyż został wyrwany z krainy żyjących ze względu na grzechy mojego ludu, który zasłużył na karę. ⁹Pochowano go wśród złoczyńców i złożono go w grobie bogacza, a przecież nie dopuścił się przemocy ani na jego ustach nie było fałszu. ¹⁰Lecz PAN pragnął zmiażdżyć go cierpieniem. Jeśli swoje życie odda jako ofiarę wynagradzającą, ujrzy potomstwo i cieszyć się będzie długim życiem, a pragnienie PANA spełni się przez niego. ¹¹Po swojej udręce zobaczy światłość i nasyci się tym, co pozna. Mój sprawiedliwy sługa wielu uczyni sprawiedliwymi, bo on weźmie na siebie ich winy.

¹²Dlatego w dziedzictwie przydzielę mu wielu i wielkie rzesze posiądzie jak zdobycz. Za to, że wydał na śmierć samego siebie i został zaliczony do przestępców, ponieważ sam dźwigał grzechy wielu i wstawiał się za przestępcami.

⁸Bo moje myśli nie są waszymi myślami, a wasze drogi nie są moimi drogami - wyrocznia PANA. ⁹Bo jak niebo góruje nad ziemią, tak drogi moje górują nad waszymi, a moje myśli nad waszymi myślami!

⁶Wszyscy staliśmy się jak rzeczy nieczyste, cała nasza sprawiedliwość jak splamione ubranie. Wszyscy zwiędliśmy jak liście, a nasze winy uniosły nas jak wiatr

⁹W sercu człowieka rodzi się podstęp. Któż może poznać jego myśli? ¹⁰Ja, PAN, przenikam serce i badam sumienie. Oddam każdemu według jego postępowania, według owocu jego czynów.

⁴⁸Bądźcie więc tak doskonali, jak doskonały jest wasz Ojciec Niebieski.

²⁵Dlatego mówię wam: Nie martwcie się o swoje życie - o to, co będziecie jeść i pić; ani o swoje ciało - o to, w co będziecie się ubierać. Czyż życie nie jest ważniejsze od pokarmu, a ciało od odzieży? ²⁶Przyjrzyjcie się ptakom: nie sieją ani nie zbierają plonów i nie gromadzą ich w spichlerzach, a wasz Ojciec Niebieski je karmi. Czyż wy nie jesteście od nich ważniejsi? ²⁷Czy ktoś z was zamartwiając się może przedłużyć swoje życie choćby o chwilę? ²⁸Dlaczego martwicie się o odzież? Popatrzcie na polne kwiaty, jak rosną - nie pracują ani nie przędą. ²⁹A mówię wam, że nawet Salomon w całym swym przepychu nie był tak ubrany jak jeden z nich.

³⁰Jeśli więc polną trawę, która dzisiaj jest, a jutro zostanie spalona, Bóg tak ubiera, to czy nie tym bardziej was, ludzie słabej wiary? ³¹Nie martwcie się więc i nie mówcie: «Co będziemy jedli?» Albo: «Co będziemy pili?» Albo: «W co się ubierzemy?». ³²O to wszystko zabiegają poganie. Przecież wasz Ojciec Niebieski wie, że tego wszystkiego potrzebujecie. ³³Szukajcie najpierw królestwa Bożego i jego sprawiedliwości, a wszystko inne będzie wam dodane. ³⁴Nie martwcie się o jutro, bo dzień jutrzejszy zatroszczy się o siebie. Każdy dzień ma dosyć swoich kłopotów.

¹Nie osądzajcie, abyście nie byli osądzeni.

⁵Obłudniku! Wyjmij najpierw belkę z własnego oka, a wtedy przejrzysz i będziesz mógł wyjąć drzazgę z oka twojego brata.

¹³Wchodźcie przez ciasną bramę, bo szeroka jest brama i przestronna droga, która prowadzi do zguby, i liczni są ci, którzy tędy wchodzą. ¹⁴Jakże ciasna jest brama i wąska droga, która prowadzi do życia, i jakże nieliczni są ci, którzy ją znajdują!

¹Z Jerozolimy przyszli do Jezusa faryzeusze oraz nauczyciele Pisma i zapytali: ²"Dlaczego Twoi uczniowie nie przestrzegają tradycji starszych i nie myją rąk przed posiłkiem?. ³On im odpowiedział: "A dlaczego wy, powołując się na wasze tradycje, łamiecie przykazanie Boże? ⁴Przecież Bóg powiedział: Otaczaj szacunkiem ojca i matkę. A także: Kto złorzeczy ojcu lub matce, podlega karze śmierci. ⁵Wy natomiast twierdzicie, że jeśli ktoś powie ojcu lub matce: «To, co miałem ci dać na utrzymanie, ofiarowałem Bogu»,

⁶już nie musi okazywać szacunku swemu ojcu. Tak to przez waszą tradycję unieważniacie przykazanie Boże. ⁷Obłudnicy! Słusznie prorokował o was Izajasz: ⁸Lud ten czci Mnie wargami, ale ich serce" jest daleko ode Mnie. ⁹Daremnie jednak cześć Mi oddają, głosząc pouczenia, które są ludzkimi nakazami. ¹⁰Następnie przywołał do siebie tłum i powiedział: "Słuchajcie i starajcie się pojąć!

¹¹Nie to, co wchodzi do ust, plami człowieka, lecz to, co z ust wychodzi, to go plami. ¹²Wtedy podeszli do Niego uczniowie i powiedzieli: "Czy wiesz, że faryzeusze oburzyli się, gdy usłyszeli to, co powiedziałeś?. ¹³A On rzekł: "Każda roślina, której nie zasadził mój Ojciec Niebieski, zostanie wyrwana z korzeniami. ¹⁴Zostawcie ich! To są ślepi przewodnicy ślepych. A jeśli niewidomy prowadzi niewidomego, obaj wpadną do dołu. ¹⁵Wtedy Piotr Go poprosił: "Objaśnij nam tę przypowieść.

¹⁶A On powiedział: "To i wy wciąż jeszcze nie rozumiecie? ¹⁷Nie dostrzegacie, że wszystko, co wchodzi do ust, idzie do żołądka i wydalane jest na zewnątrz? ¹⁸To zaś, co z ust wychodzi, wypływa z serca. To właśnie plami człowieka. ¹⁹Z serca bowiem pochodzą złe myśli, zabójstwa, cudzołóstwa, czyny rozpustne, kradzieże, fałszywe świadectwa, bluźnierstwa. ²⁰To właśnie czyni człowieka nieczystym. Jedzenie nieumytymi rękami nie plami człowieka.

¹⁵Mówił: "Czas się wypełnił i "Nadchodzi już królestwo Boże! Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię.

³⁴Potem przywołał tłum i uczniów i powiedział do nich: "Jeśli ktoś chce iść za Mną, niech się wyrzeknie samego siebie, niech weźmie swój krzyż i niech Mnie naśladuje. ³⁵Bo kto chce ocalić swoje życie, straci je; a kto straci swoje życie z mojego powodu i z powodu Ewangelii, ocali je. ³⁶Jaką korzyść ma człowiek, jeśli zdobędzie cały świat, ale straci swoje życie? ³⁷Bo czegóż by człowiek nie dał w zamian za swoje życie! ³⁸Kto bowiem wstydzi się Mnie i mojej nauki przed tym pokoleniem wiarołomnym i grzesznym, tego i Syn Człowieczy będzie się wstydzić, kiedy wraz ze świętymi aniołami przybędzie w blasku chwały swojego Ojca.

¹⁶Kto uwierzy i przyjmie chrzest, będzie zbawiony; a kto nie uwierzy, ten się potępi.

²³Do wszystkich zaś mówił: "Jeśli ktoś chce iść za Mną, niech się wyprze samego siebie, niech codziennie bierze swój krzyż i niech Mnie naśladuje. ²⁴Bo kto chce ocalić swoje życie, straci je; a kto straci swoje życie z mojego powodu, ten je ocali.

⁷Mówię wam: Większa będzie radość w niebie z jednego grzesznika, który się nawraca, niż z dziewięćdziesięciu dziewięciu sprawiedliwych, którzy nie potrzebują nawrócenia.

⁹Była światłość prawdziwa, która oświeca każdego człowieka, gdy przychodzi na świat. ¹⁰Na świecie było Słowo, świat dzięki Niemu zaistniał, lecz świat Go nie rozpoznał. ¹¹Przyszło do swojej własności, lecz swoi Go nie przyjęli. ¹²Tych zaś, którzy Je przyjęli obdarzyło mocą, aby się stali dziećmi Bożymi. To są ci, którzy wierzą w Jego imię,

³Wówczas Jezus oznajmił: "Uroczyście zapewniam cię: Żaden człowiek nie może zobaczyć królestwa Bożego, jeśli się nie narodzi na nowo.

¹⁶Tak bardzo bowiem Bóg umiłował świat, że dał swojego jednorodzonego Syna, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, lecz miał życie wieczne. ¹⁷Bóg przecież nie posłał swego Syna na świat, aby go sądził, lecz aby go zbawił. ¹⁸Ten, kto w Niego wierzy, nie podlega sądowi; ten jednak, kto nie wierzy, już został osądzony, ponieważ nie uwierzył w to, kim jest jednorodzony Syn Boży. ¹⁹Sąd zaś polega na tym: na świecie pojawiła się światłość, lecz ludzie bardziej umiłowali ciemność niż światłość, ponieważ ich czyny były złe. ²⁰Każdy bowiem, kto popełnia zło, nienawidzi światłości i nie lgnie do niej, aby jego czyny nie stały się jawne.

²¹Ten natomiast, kto żyje w prawdzie, zbliża się do światłości, aby jego czyny były widoczne - jako dokonane w Bogu.

³⁶Stąd każdy, kto wierzy w Syna, ma życie wieczne. Kto natomiast nie jest posłuszny Synowi, nie będzie miał udziału w tym życiu, lecz ciąży na nim gniew Boży.

²³Nadchodzi jednak godzina, a właściwie już jest, kiedy prawdziwi czciciele będą wielbili Ojca w Duchu i w prawdzie. Zresztą takich czcicieli pragnie sam Ojciec. ²⁴Bóg jest duchem, stąd też ci, którzy Go wielbią, winni to czynić w Duchu i w prawdzie.

²⁴Uroczyście zapewniam was: Kto jest posłuszny mojej nauce i kto wierzy w Tego, który Mnie posłał, ma życie wieczne i nie będzie sądzony, lecz przeszedł ze śmierci do życia.

⁴⁰Taka jest bowiem wola mego Ojca, aby każdy, kto widzi Syna i wierzy w Niego, miał życie wieczne oraz abym go wskrzesił w dniu ostatecznym.

⁴⁴Nikt nie może przyjść do Mnie, jeśli go nie przyciągnie mój Ojciec, który Mnie posłał, a Ja go wskrzeszę w dniu ostatecznym. ⁴⁵Przecież Prorocy zapisali: Wszyscy będą uczniami Boga. Każdy, kto posłuchał Ojca i przyjął Jego naukę, przychodzi do Mnie.

⁴⁷Uroczyście zapewniam was: Ten, kto wierzy, ma życie wieczne.

⁶⁵I dodał: "Dlatego właśnie powiedziałem wam: Nikt nie może przyjść do Mnie, jeśli Ojciec mu tego nie da.

²¹I znowu Jezus zwrócił się do nich: "Ja odchodzę, a wy będziecie Mnie szukać i umrzecie w swoich grzechach. Tam, dokąd Ja idę, wy pójść nie możecie. ²²Żydzi więc zastanawiali się: "Czyżby chciał targnąć się na własne życie, skoro twierdzi: «Tam, dokąd Ja idę, wy pójść nie możecie»?. ²³On zaś mówił do nich: "Wy jesteście z niskości, Ja zaś z wysokości. Wy jesteście z tego świata, a Ja nie jestem z tego świata. ²⁴Już wam powiedziałem, że umrzecie w swoich grzechach. Jeśli nie uwierzycie, że to właśnie Ja jestem, umrzecie w swoich grzechach.

³⁴Wtedy Jezus im odrzekł: "Uroczyście zapewniam was: Każdy, kto popełnia grzech, staje się niewolnikiem grzechu.

¹Uroczyście zapewniam was: Kto nie wchodzi do zagrody owiec przez bramę, lecz innym sposobem, jest złodziejem i przestępcą.

⁷Jezus zaczął więc ponownie mówić: "Uroczyście zapewniam was: To Ja jestem bramą owiec.

²⁵Jezus oświadczył jej: "Ja jestem zmartwychwstaniem i życiem. Kto wierzy we Mnie, nawet jeśliby umarł, będzie żył. ²⁶Każdy, kto żyje i wierzy we Mnie, nie umrze na wieki. Czy wierzysz w to?.

³⁵Po tym wszyscy rozpoznają, że jesteście moimi uczniami, jeśli będziecie się wzajemnie miłować.

⁶Jezus mu odpowiedział: "Ja jestem drogą i prawdą, i życiem. Nikt nie przychodzi do Ojca jak tylko przeze Mnie.

²⁶A Wspomożyciel - Duch Święty, którego Ojciec pośle w moim imieniu, pouczy was o wszystkim oraz przypomni wszystko, co wam powiedziałem.

⁴Trwajcie we Mnie tak, jak Ja w was. Podobnie jak winna gałązka nie może owocować sama z siebie, gdy nie trwa w krzewie, tak też i wy, jeśli nie będziecie trwać we Mnie. ⁵Ja jestem krzewem winorośli, a wy gałązkami. Kto trwa we Mnie, a Ja w nim, ten przynosi obfity owoc, gdyż beze Mnie nic nie możecie uczynić. ⁶Jeśli ktoś nie trwa we Mnie, będzie odrzucony jak gałązki i uschnie. Zbiera się je, wrzuca w ogień i spala.

¹¹Powiedziałem wam to, aby wypełniała was moja radość i aby ta radość była doskonała.

¹³Po swoim przyjściu On - Duch Prawdy-poprowadzi was ku pełnej prawdzie. Nie będzie bowiem mówił od siebie, lecz powie to wszystko, co usłyszy. Będzie tak - że nauczał o sprawach przyszłych. ¹⁴On Mnie uwielbi, gdyż będzie czerpał z tego, co moje, i będzie wam to głosił. ¹⁵Wszystko, co należy do Ojca, jest moje; dlatego powiedziałem: Będzie czerpał z tego, co moje, i będzie wam to głosił.

³³To wam powiedziałem, abyście radowali się pokojem dzięki Mnie. W świecie będziecie doświadczać ucisków, lecz ufajcie! - Ja zwyciężyłem świat.

¹Po tych słowach Jezus podniósł swoje oczy ku niebu i powiedział: "Ojcze, nadeszła godzina. Obdarz chwałą swego Syna, aby i Syn Ciebie obdarzył chwałą. ²Przekazałeś Mu władzę nad wszystkim, co żyje, aby On dał życie wieczne wszystkiemu, co Mu dałeś. ³A życie wieczne polega na tym, aby wszyscy poznali Ciebie, jedynego, prawdziwego Boga i Tego, którego posłałeś - Jezusa Chrystusa.

¹³Teraz wracam do Ciebie, a mówię to na świecie, aby wypełniała ich moja radość.

³²Tego właśnie Jezusa Bóg wskrzesił, a my wszyscy o tym świadczymy.

³⁸Piotr odpowiedział: "Nawróćcie się i każdy z was niech przyjmie chrzest w imię Jezusa Chrystusa na odpuszczenie grzechów. Wtedy otrzymacie dar Ducha Świętego. ³⁹Bo obietnica Boża dotyczy was i waszych dzieci oraz tych wszystkich, którzy są daleko, a których Pan, Bóg nasz, powoła do siebie.

¹⁹Nawróćcie się więc i powróćcie do Niego, aby zgładził wasze grzechy.

¹²Tylko dzięki Niemu można być zbawionym. Bo nie dano ludziom żadnego innego imienia pod niebem, w którym możemy być zbawieni.

³¹Bóg wywyższył Go swoją prawą ręką jako Wodza i Zbawiciela, aby dać Izraelowi nawrócenie i odpuszczenie grzechów.

⁴³Wszyscy prorocy zapowiadają, że każdy, kto w Niego wierzy, mocą Jego imienia otrzyma odpuszczenie grzechów.

³⁰Nie zważając na dotychczasową niewiedzę, Bóg wzywa teraz ludzi, aby wszyscy i wszędzie się nawrócili. ³¹Wyznaczył dzień sprawiedliwego sądu dla całego świata. Dokona go przez Człowieka, którego powołał i uwierzytelnił wobec wszystkich, gdy Go wskrzesił z martwych.

¹⁹Królu Agryppo! Temu objawieniu z nieba nie mogłem się sprzeciwić! ²⁰Dlatego przemawiałem najpierw do mieszkańców Damaszku, potem - Jerozolimy i całej ziemi żydowskiej, i wreszcie do pogan. Wzywałem ich, aby się nawrócili, skierowali do Boga i spełniali uczynki wynikające z nawrócenia.

⁴Według Ducha Świętości - przez powstanie z martwych został ukazany pełnym mocy Synem Bożym.

¹⁸Natomiast gniew Boga z nieba objawia się przeciw wszelkiej bezbożności i niesprawiedliwości tych ludzi, którzy nie-sprawiedliwością krępują prawdę.

²¹Bo gdy poznali Boga, nie oddali Mu czci jako Bogu, ani też nie byli Mu wdzięczni, ale pogubili się w swych dociekaniach i w mroku pogrążyło się ich nierozumne serce.

²⁵Prawdę Bożą zamienili na kłamstwo, wielbili i oddawali cześć stworzeniu zamiast Stwórcy, który jest błogosławiony na wieki. Amen.

²⁸A ponieważ nie dołożyli starania, aby zachować wiedzę o Bogu, wydał ich Bóg ułomnemu rozumowi, tak że czynili to, czego się nie godzi. ²⁹Pełni wszelkiej niesprawiedliwości, przewrotności, chciwości, podłości i zawiści, zbrodniczy, kłótliwi, podstępni, złośliwi, obmawiający ³⁰i rzucający oszczerstwa, nienawidzący Boga, pyszni, wyniośli, chełpliwi, poszukujący zła, nieposłuszni rodzicom, ³¹nierozumni, zdradliwi, nieczuli, niemiłosierni. ³²Oni - znając wyrok Boży, że ci, którzy tego się dopuszczają, zasługują na śmierć - nie tylko to zło czynią, ale nawet chwalą postępujących w ten sposób.

⁴A może nie doceniasz ogromu Jego dobroci, cierpliwości oraz łagodności i nie rozumiesz, że Boża łagodność prowadzi cię do nawrócenia?

⁸Pysznym i nieposłusznym prawdzie, a posłusznym niesprawiedliwości - gniew i wzburzenie. ⁹Bo utrapienie i ucisk dotknie każdego człowieka czyniącego zło: najpierw Żyda, potem Greka.

⁹Czy zatem mamy przewagę? Ależ nie! Stwierdziliśmy przecież wcześniej, że wszyscy, zarówno Żydzi, jak i Grecy, pozostają w grzechu, ¹⁰jak jest napisane: Nie ma sprawiedliwego, ani jednego, ¹¹nie ma rozumnego, nie ma takiego, który by szukał Boga. ¹²Wszyscy zbłądzili, wszyscy okazali się przewrotni, nie ma takiego, kto postępowałby godziwie, nie ma ani jednego.

²³Wszyscy przecież zgrzeszyli i zostali pozbawieni chwały Boga, ²⁴a usprawiedliwienia dostępują darmo, dzięki Jego łasce, przez odkupienie w Chrystusie Jezusie. ²⁵Bóg uczynił Go ołtarzem przebłagania. Przez wiarę, w Jego krwi objawił swoją sprawiedliwość, aby odpuścić grzechy popełnione uprzednio

²⁴ale również ze względu na nas. Bo również my, wierzący w Tego, który wskrzesił z martwych Jezusa, naszego Pana, zostaniemy usprawiedliwieni. ²⁵On został wydany z powodu naszych grzechów i wskrzeszony z martwych dla naszego usprawiedliwienia.

Książka cytuje część wersetu (Rz 5,10a); pokazano cały werset.

⁶Chrystus bowiem umarł we właściwym czasie za nas bezbożnych, kiedy jeszcze byliśmy słabi.

⁸Tymczasem Bóg okazuje swoją miłość do nas przez to, że Chrystus umarł za nas, kiedy byliśmy jeszcze grzesznikami.

¹⁰Jeśli bowiem, będąc nieprzyjaciółmi, zostaliśmy pojednani z Bogiem przez śmierć Jego Syna, o ileż bardziej jako już pojednani zostaniemy ocaleni przez Jego życie!

¹²Dlatego, jak przez jednego człowieka przyszedł na świat grzech, a przez grzech śmierć, i w ten sposób śmierć przeszła na wszystkich ludzi, gdyż wszyscy zgrzeszyli....

Książka cytuje część wersetu (Rz 6,23a); pokazano cały werset.

¹Czy chcemy przez to powiedzieć, że powinniśmy trwać w grzechu, aby łaska się upowszechniła? ²Ależ nie! Skoro umarliśmy dla grzechu, jakże moglibyśmy nadal w nim żyć? ³Czy nie wiecie, że my, którzy zostaliśmy ochrzczeni w Chrystusie Jezusie, zostaliśmy zanurzeni w Jego śmierci? ⁴Przez chrzest zostaliśmy pogrzebani razem z Nim w śmierci po to, aby wejść w nowe życie, tak jak Chrystus został wskrzeszony z martwych dla chwały Ojca. ⁵Bo jeśli zostaliśmy złączeni z Nim przez śmierć podobną do Jego śmierci, będziemy także złączeni przez podobne zmartwychwstanie.

⁶To wiedzmy, że już nigdy nie wolno nam służyć grzechowi, ponieważ nasz stary człowiek został razem z Nim ukrzyżowany, aby grzeszne ciało uległo zniszczeniu. ⁷Ten bowiem, kto umarł, został uwolniony od grzechu. ⁸Jeśli natomiast umarliśmy z Chrystusem, wierzymy, że z Nim też będziemy żyć, ⁹bo wiemy, że Chrystus, wskrzeszony z martwych, już nie umiera, śmierć nad Nim już nie zapanuje. ¹⁰Jego śmierć była śmiercią dla grzechu raz na zawsze, Jego życie natomiast jest życiem dla Boga.

¹¹Tak i wy uważajcie siebie za umarłych dla grzechu, żyjących zaś dla Boga w Chrystusie Jezusie. ¹²Niech więc grzech nie króluje w waszym śmiertelnym ciele, poddając was swoim pożądliwościom. ¹³Nie oddawajcie swego ciała grzechowi jako oręż niesprawiedliwości, ale oddawajcie samych siebie Bogu jako ci, którzy powstali z martwych; a swoje ciało oddajcie Bogu jako oręż sprawiedliwości. ¹⁴Niech nie panuje nad wami grzech. Przecież nie jesteście poddani Prawu, lecz łasce. ¹⁵Czy wobec tego mamy grzeszyć, bo nie podlegamy już Prawu, lecz łasce? Ależ nie!

¹⁶Czyż nie wiecie, że poddając się komukolwiek jako posłuszni niewolnicy, jesteście niewolnikami tego, komu okazujecie posłuszeństwo? Albo jesteście poddani grzechowi prowadzącemu do śmierci, albo posłuszeństwu, które prowadzi do usprawiedliwienia. ¹⁷Bogu niech będą dzięki, że choć byliście niewolnikami grzechu, okazaliście szczere posłuszeństwo tej nauce, która została wam przekazana. ¹⁸Uwolnieni od grzechu staliście się sługami prawości. ¹⁹Mówię po ludzku - z powodu waszej słabości. Podobnie jak oddawaliście się w niewolę nieczystości i rosnącej wciąż nieprawości, tak teraz oddajcie się służbie sprawiedliwości, która prowadzi do świętości. ²⁰Bo kiedy byliście niewolnikami grzechu, nie byliście poddani sprawiedliwości.

²¹Jakie owoce przynosiliście wówczas? Takie, których teraz się wstydzicie; ich końcem jest śmierć. ²²Obecnie zaś, jako uwolnieni od grzechu i posłuszni Bogu, przynosicie owoce, które prowadzą do świętości, a końcem ich jest życie wieczne. ²³Zapłatą bowiem za grzech jest śmierć, a darem Boga - życie wieczne w Chrystusie Jezusie, naszym Panu.

²gdyż prawo Ducha, który daje życie w Chrystusie Jezusie, uwolniło cię od prawa grzechu i śmierci.

⁵Ci bowiem, którzy są cieleśni, myślą o sprawach ciała, ci zaś, którzy są duchowi - o sprawach Ducha. ⁶Otóż myślenie Ducha prowadzi do życia i pokoju, a myślenie ciała - do śmierci, ⁷gdyż myślenie ciała jest nieprzyjazne Bogu. Nie uznaje ono bowiem, ani nie może uznawać prawa Bożego. ⁸Ci więc, którzy postępują według ciała, nie mogą się podobać Bogu. ⁹Wy jednak nie jesteście w ciele, ale w Duchu, skoro Duch Boga w was mieszka. Jeśli ktoś nie ma Ducha Chrystusa, to nie należy do Niego.

¹⁰Lecz jeśli Chrystus jest w was, to chociaż ciało jest śmiertelne z powodu grzechu, Duch daje życie dzięki usprawiedliwieniu. ¹¹Jeśli więc mieszka w was Duch Tego, który wskrzesił Jezusa z martwych, to Ten, który wskrzesił Chrystusa z martwych, ożywi wasze śmiertelne ciała dzięki mieszkającemu w was Jego Duchowi.

¹⁴Ci, których prowadzi Duch Boży, są synami Bożymi. ¹⁵Nie przyjęliście przecież ducha niewoli, aby trwać w lęku, ale przyjęliście Ducha, który czyni was dziećmi. W Nim wołamy: Abba, Ojcze! ¹⁶Właśnie ten Duch zaświadcza naszemu duchowi, że jesteśmy dziećmi Boga. ¹⁷A jeśli jesteśmy dziećmi, to i dziedzicami, dziedzicami Boga i współdziedzicami Chrystusa, o ile razem z Nim cierpimy, abyśmy też wraz z Nim doznawali chwały.

²⁸Wiemy przecież, że tym, którzy kochają Boga i którzy zostali powołani zgodnie z Jego wcześniejszym zamysłem, wszystko służy dla ich dobra. Zostali oni wezwani według wcześniejszego zamysłu. ²⁹Tych, których Bóg wcześniej poznał, tych też przeznaczył, aby byli obrazem Jego Syna, pierworodnego pośród wielu braci.

³⁴Kto wystąpi z wyrokiem potępiającym? Przecież wstawia się za nami Chrystus Jezus, który umarł, co więcej, który zmartwychwstał i zasiada po prawej stronie Boga!

³⁷A w tym wszystkim odnosimy wielkie zwycięstwo dzięki Temu, który nas umiłował.

⁸Co więc mówi? Słowo jest blisko ciebie, na twoich ustach i w twoim sercu. Właśnie takie jest słowo wiary, które głosimy. ⁹Bo jeśli wyznasz ustami, że Jezus jest Panem, i uwierzysz w sercu, że Bóg wskrzesił Go z martwych, będziesz zbawiony. ¹⁰Bo trzeba uwierzyć sercem, by zostać usprawiedliwionym, wyznać natomiast ustami, aby być zbawionym. ¹¹Mówi bowiem Pismo: Nikt, kto wierzy w niego, się nie zawiedzie. ¹²Nie ma więc różnicy pomiędzy Żydem a Grekiem. Dla wszystkich jest jeden i ten sam Pan, hojny dla tych, którzy Go wzywają.

¹³Każdy bowiem, kto wezwie imienia Pana, zostanie zbawiony.

²Nie upodabniajcie się do tego świata, ale przemieniajcie się poprzez odnowę myślenia, aby rozeznać, jaka jest wola Boża, co szlachetne, co miłe, co doskonałe.

Książka cytuje część wersetu (1 Kor 1,18a); pokazano cały werset.

¹⁸Nauka o krzyżu jest głupstwem dla tych, którzy są na drodze do zagłady, ale dla nas, będących na drodze do zbawienia, jest mocą Bożą.

²¹Skoro bowiem świat przeniknięty mądrością Bożą nie poznał Boga za pomocą tej mądrości, spodobało się Bogu zbawić tych, którzy wierzą, przez głupstwo głoszenia nauki.

⁹Napisano bowiem: czego oko nie widziało ani ucho nie słyszało, w serce człowieka nie wstąpiło, to przygotował Bóg tym, którzy Go miłują. ¹⁰Bóg objawił nam to przez Ducha, a Duch przenika wszystko, nawet głębokości Boga. ¹¹Któż bowiem wie, co kryje się w człowieku, jeśli nie duch człowieka, który w nim jest? Tak i Boga nikt by nie poznał, gdyby nie Duch Boży. ¹²My nie otrzymaliśmy ducha od świata, ale Ducha od Boga, aby poznać dary otrzymane od Boga. ¹³Nie głosimy tego uczonymi słowami ludzkiej mądrości, ale dzięki pouczeniom Ducha, przedstawiamy sprawy duchowe tym, którzy są z Ducha.

¹⁴Bo człowiek zmysłowy nie przyjmuje tego, co pochodzi od Bożego Ducha. Jest to dla niego głupstwem i nie może zrozumieć, że ocenia się to na sposób duchowy.

¹⁸Nie oszukujcie samych siebie! Jeśli ktoś z was uważa się za mądrego na tym świecie, niech się stanie głupim, aby stać się mądrym. ¹⁹Mądrość bowiem tego świata jest głupstwem u Boga, gdyż napisano: Usidla Bóg mędrców mimo ich przebiegłości. ²⁰I znowu: Bóg wie, że zamysły mędrców są czcze.

¹³Nie byliście kuszeni ponad ludzkie siły. Bóg, który jest wierny, nie pozwoli, byście byli kuszeni ponad siły, lecz dopuszczając pokusę, wskaże sposób jej przezwyciężenia.

³Przede wszystkim przekazałem wam to, co sam przyjąłem, że Chrystus umarł za nasze grzechy zgodnie z Pismem, ⁴że został pogrzebany i trzeciego dnia zmartwychwstał zgodnie z Pismem.

¹²Jeśli się więc naucza, że Chrystus zmartwychwstał, jakże mogą mówić niektórzy spośród was, że nie ma zmartwychwstania? ¹³Jeśli bowiem nie ma zmartwychwstania, to i Chrystus nie zmartwychwstał. ¹⁴Jeśli zaś Chrystus nie zmartwychwstał, to próżne jest nasze głoszenie i próżna jest wasza wiara. ¹⁵Jeśli umarli nie zmartwychwstają, to świadczymy przeciw Bogu, że wskrzesił Chrystusa, którego nie wskrzesił. I wtedy jesteśmy fałszywymi świadkami. ¹⁶Jeśli więc umarli nie zmartwychwstają, to i Chrystus nie zmartwychwstał,

¹⁷a jeśli Chrystus nie zmartwychwstał, to na nic wasza wiara i nadal jesteście w grzechach. ¹⁸Wówczas także ci, którzy pomarli w Chrystusie, są zgubieni. ¹⁹Jeśli Chrystus jest naszą nadzieją tylko w ziemskim życiu, to jesteśmy bardziej godni pożałowania niż wszyscy ludzie. ²⁰Chrystus jednak zmartwychwstał, i to jako pierwszy! ²¹Skoro śmierć przyszła przez człowieka, to przez Człowieka przyjdzie także zmartwychwstanie.

²²Jak bowiem przez jedność z Adamem wszyscy umierają, tak też przez jedność z Chrystusem wszyscy będą przywróceni do życia.

³Jeśli nawet nasza Ewangelia jest przed kimś zakryta, to tylko przed tymi, którzy są na drodze do zagłady, ⁴gdyż bóg tego świata zaślepił ich pozbawione wiary umysły, aby nie zobaczyli blasku Ewangelii o chwale Chrystusa, który jest obrazem Boga.

⁹Dlatego ze wszystkich sił staramy się Jemu podobać zarówno wtedy, gdy przebywamy blisko, jak i wtedy, gdy tułamy się z dala.

¹⁵On umarł za wszystkich, aby ci, którzy żyją, nie żyli już dla siebie, ale dla Tego, który za nich umarł i zmartwychwstał. ¹⁶Odtąd więc już nie znamy nikogo według ludzkiej oceny. I chociaż w ten sposób poznaliśmy Chrystusa, teraz już nie tak Go poznajemy. ¹⁷Jeśli ktoś jest w Chrystusie, jest nowym stworzeniem. To, co dawne, przeminęło, a nastało nowe. ¹⁸Wszystko to jest z Boga, który przez Chrystusa pojednał nas ze sobą i zlecił nam posługę pojednania. ¹⁹To właśnie Bóg w Chrystusie pojednał świat ze sobą. On nie poczytał ludziom ich grzechów i w nas złożył słowo pojednania.

²⁰Jesteśmy więc posłani w zastępstwie Chrystusa jako przedstawiciele Boga, który przez nas zachęca. W zastępstwie Chrystusa prosimy więc: Pojednajcie się z Bogiem! ²¹On Tego, który nie znał grzechu, za nas uczynił grzechem, abyśmy stali się w Nim sprawiedliwością Bożą.

¹⁶Co ma wspólnego świątynia Boga z posągami bożków? To my jesteśmy świątynią Boga żywego, jak rzekł Bóg: Zamieszkam z nimi i wśród nich będę się przechadzał, i będę ich Bogiem, a oni będą moim ludem.

¹Umiłowani, skoro posiadamy takie obietnice, oczyśćmy się ze wszystkiego, co zanieczyszcza nasze ciało i ducha, i przez bojaźń Bożą doprowadźmy do końca dzieło uświęcenia.

⁵i wszelkie przeszkody wznoszone przeciwko poznaniu Boga, a wszelką myśl bierzemy do niewoli, aby doprowadzić ją do posłuszeństwa Chrystusowi.

⁶Dziwię się, że od Tego, który was powołał łaską Chrystusa, tak szybko odchodzicie do innej ewangelii. ⁷Nie ma innej ewangelii! Są tylko jacyś ludzie, którzy wśród was sieją zamęt i chcą zmienić Ewangelię Chrystusa. ⁸Lecz gdybyśmy nawet my sami, albo gdyby anioł z nieba głosił wam ewangelię inną od tej, którą wam głosiliśmy, niech będzie wyłączony ze wspólnoty. ⁹Powtarzam jeszcze raz, to co powiedziałem: jeśli ktoś głosi wam inną ewangelię od tej, którą przyjęliście, niech będzie wyłączony ze wspólnoty.

¹⁶Wiemy jednak, że człowiek nie zostaje usprawiedliwiony dzięki przestrzeganiu Prawa, ale jedynie dzięki wierze w Jezusa Chrystusa. Dlatego my uwierzyliśmy w Jezusa, abyśmy zostali usprawiedliwieni dzięki wierze w Chrystusa, a nie dzięki przestrzeganiu Prawa, ponieważ przez przestrzeganie Prawa nikt nie osiągnie usprawiedliwienia.

²⁶Wszyscy przecież dzięki wierze w Jezusa Chrystusa jesteście synami Bożymi.

¹⁷Gdyż ciało pożąda wbrew Duchowi, natomiast Duch przeciwko ciału. Jedno przeciwstawia się drugiemu, tak że czynicie nie to, co chcecie.

¹⁹Uczynki ciała są wiadome: cudzołóstwo, nieczystość, rozwiązłość, ²⁰bałwochwalstwo, czary, nienawiść, kłótnie, zazdrość, gniew, chorobliwa ambicja, waśnie, rozłamy, ²¹zawiść, pijaństwo, hulanki i tym podobne. Dlatego powtarzam to, o czym mówiłem już wcześniej: ci, co tak postępują, nie posiądą królestwa Bożego.

³Niech będzie błogosławiony Bóg, Ojciec naszego Pana Jezusa Chrystusa! On udzielił nam z wyżyn niebieskich wszelkiego błogosławieństwa duchowego w Chrystusie. ⁴On wybrał nas w Nim przed stworzeniem świata, abyśmy byli przed Nim święci i nieskalani w miłości. ⁵On przeznaczył nas, abyśmy się stali Jego przybranymi dziećmi przez Jezusa Chrystusa. Takie było upodobanie Jego woli, ⁶aby był uwielbiony majestat Jego łaski, którą obdarzył nas w Umiłowanym. ⁷W Nim mamy odkupienie przez krew Jego: odpuszczenie występków dzięki bogactwu Jego łaski.

⁸Obdarzył nas nią obficie wraz z wszelką mądrością i zrozumieniem, ⁹gdy dał nam poznać tajemnicę swej woli. Tak sobie upodobał i w Nim postanowił, ¹⁰że dla dokonania pełni czasów wszystko podda Chrystusowi jako Głowie: to, co w niebie, i to, co na ziemi. ¹¹W Nim także my zostaliśmy wybrani, i już wcześniej przeznaczeni przez Tego, który wszystko czyni według postanowienia swej woli, ¹²abyśmy wielbili majestat Jego łaski - my, którzy już wcześniej złożyliśmy nadzieję w Chrystusie.

¹Także wy byliście umarli z powodu waszych występków i grzechów, ²które popełnialiście wtedy, gdy postępowaliście zgodnie z zasadami tego świata, w posłuszeństwie temu, który panuje nad mocą, powietrzem, duchem działającym obecnie w synach buntu. ³Wśród nich także my wszyscy ulegaliśmy niegdyś żądzom naszego ciała, poddając się zachciankom ciała i myśli. Dlatego, jak inni, byliśmy z natury dziećmi gniewu.

⁵umarłych z powodu występków, przywrócił nas do życia z Chrystusem. Łaską jesteście zbawieni!

⁸Łaską bowiem jesteście zbawieni przez wiarę! Nie jest to więc waszą zasługą, lecz darem Boga. ⁹Nie za dokonane czyny, aby nikt się nie chełpił.

¹¹Dlatego pamiętajcie, że niegdyś wy, poganie - nazywani nieobrzezanymi przez tych, którzy siebie nazywają obrzezanymi, z racji znaku dokonanego ludzką ręką - ¹²w tamtym czasie żyliście bez Chrystusa. Byliście wyłączeni ze społeczności Izraela i nie mieliście udziału w przymierzach z obietnicą. Brakowało wam nadziei i bez Boga żyliście na świecie.

¹⁸Dzięki Niemu jedni i drudzy mamy dostęp do Ojca w jednym Duchu. ¹⁹Tak więc nie jesteście już obcymi i przybyszami, ale współobywatelami na równi ze świętymi i domownikami Boga.

²¹W Nim złączona cała budowla wzrasta, aby stać się świętą w Panu świątynią.

¹¹zgodnie z odwiecznym planem, który wypełnił się w Chrystusie Jezusie, naszym Panu. ¹²W Nim mamy otwartą drogę i dostęp do Ojca, pełni ufności dzięki wierze w Niego.

¹Błagam was ja, więzień w Panu, abyście postępowali w sposób godny powołania, jakim zostaliście wezwani.

¹¹On także ustanowił apostołów, proroków, ewangelistów, pasterzy i nauczycieli, ¹²aby przygotowali świętych do pełnienia posługi budowania Ciała Chrystusa, ¹³aż wszyscy osiągniemy jedność wiary i poznanie Syna Bożego, doskonale człowieczeństwo, miarę wielkości według pełni Chrystusa. ¹⁴Obyśmy nie byli już dziećmi niesionymi przez fale i poddanymi prądom błędnej nauki głoszonej przez ludzi przewrotnych i przebiegłych, którzy łudzą fałszem. ¹⁵Bądźmy natomiast szczerzy w miłości i wzrastajmy pod każdym względem ku Temu, który jest Głową - ku Chrystusowi.

¹⁶Z Niego całe Ciało - złączone i powiązane dzięki mocy właściwej każdej części - wzrasta, budując siebie w miłości.

²²że należy odrzucić starego człowieka z jego wcześniejszym sposobem życia, człowieka niszczonego przez zwodnicze żądze. ²³Pozwólcie się odnawiać Duchowi w waszym myśleniu ²⁴i przyobleczcie się w nowego człowieka, stworzonego zamysłem Boga w sprawiedliwości i prawdziwej świętości. ²⁵Dlatego odrzućcie kłamstwo i niech każdy mówi prawdę swemu bliźniemu, bo wszyscy tworzymy jedno. ²⁶Gniewajcie się, ale nie grzeszcie: niech słońce nie zachodzi nad waszym gniewem.

²⁷I nie dawajcie miejsca diabłu! ²⁸Kto kradnie, niech przestanie kraść i niech raczej pracą własnych rąk zdobywa dobra, którymi będzie mógł wspomagać potrzebujących. ²⁹Niech z waszych ust nie wychodzi żadne nieprzyzwoite słowo, lecz tylko dobre, budujące, aby stosownie do potrzeb dawało łaskę słuchającym. ³⁰Nie zasmucajcie Bożego Ducha Świętego, w którym zostaliście opieczętowani na dzień zbawienia. ³¹Niech zniknie spośród was wszelka gorycz, rozdrażnienie, gniew, krzyk, bluźnierstwo i wszelkie zło.

³²Bądźcie dla siebie nawzajem łagodni i miłosierni. Jedni drugim wybaczajcie, tak jak Bóg wybaczył wam w Chrystusie.

¹⁰W końcu bądźcie mocni w Panu Jego potężną siłą. ¹¹Włóżcie pełną zbroję Bożą, abyście zdołali przeciwstawić się zasadzkom diabła. ¹²Nie walczymy bowiem przeciw krwi i ciału, ale przeciwko zwierzchnościom i władzom, przeciwko władcom tego świata ciemności, przeciwko złym duchom na wyżynach niebieskich. ¹³Dlatego nałóżcie pełną zbroję Bożą, abyście w dzień zły mogli stawić opór i ostali się dzięki pokonaniu wszelkich przeszkód. ¹⁴Stańcie więc i przepaszcie wasze biodra prawdą, załóżcie pancerz sprawiedliwości,

¹⁵a na nogi włóżcie gotowość głoszenia dobrej nowiny pokoju. ¹⁶Zawsze miejcie tarczę wiary, dzięki której będziecie mogli gasić wszelkie ogniste pociski Złego. ¹⁷Przyjmijcie też hełm zbawienia oraz miecz Ducha, którym jest Słowo Boże.

⁶Jestem bowiem przekonany, że Ten, który rozpoczął w was dobre dzieło, ukończy je do dnia Chrystusa Jezusa.

³nie działajcie z myślą o uznaniu czy pochwałach, lecz z pokorą uważajcie jedni drugich za lepszych od siebie. ⁴Niech każdy troszczy się nie tylko o swoje własne sprawy, ale także o innych. ⁵Miejcie w sobie takie usposobienie, jakie też było w Chrystusie Jezusie.

⁹Dlatego Bóg Go wywyższył i obdarzył Go imieniem, które jest ponad wszelkie imię, ¹⁰aby na imię Jezusa zgięło się wszelkie kolano istot niebieskich i ziemskich, i podziemnych, ¹¹i aby wszelki język wyznał, że Jezus Chrystus jest Panem na chwałę Boga Ojca.

¹⁸Wielu bowiem postępuje jak wrogowie krzyża Chrystusa. O nich często wam mówiłem, a teraz mówię ze łzami. ¹⁹Ich losem jest zagłada, ich bogiem - brzuch, a ich chwałą - pohańbienie. Myślą oni w sposób przyziemny. ²⁰Nasza zaś ojczyzna jest w niebie. Stamtąd też oczekujemy Zbawiciela, Pana, Jezusa Chrystusa,

¹³Wszystko mogę w Tym, który mnie umacnia.

⁹Dlatego także i my od chwili, gdy to usłyszeliśmy, nie przestajemy modlić się za was i prosić, abyście zostali napełnieni poznaniem Jego woli we wszelkiej mądrości i duchowym zrozumieniu. ¹⁰Prowadźcie życie godne Pana, podobając Mu się we wszystkim, przynosząc owoce we wszelkim dobrym dziele i wzrastając w poznawaniu Boga. ¹¹Bądźcie w pełni umocnieni, zgodnie z potęgą Jego chwały, do wszelkiej wytrwałości i cierpliwości. Z radością

¹³On wyrwał nas władzy ciemności i przeniósł do królestwa swego umiłowanego Syna, ¹⁴w którym mamy odkupienie, odpuszczenie grzechów.

¹⁹Spodobało się bowiem Bogu, by w Nim zamieszkała cała pełnia, ²⁰i aby przez Niego wszystko pojednać ze sobą - wprowadziwszy pokój przez krew Jego krzyża, zarówno na ziemi, jak i w niebie. ²¹I was, którzy niegdyś byliście obcymi i wrogami przez wasze myśli i złe czyny, ²²teraz przez śmierć pojednał w swoim doczesnym ciele, aby stawić przed sobą jako świętych i nieskalanych, i nienagannych. ²³Obyście tylko trwali w wierze, pewni, mocni i niezachwiani w nadziei Ewangelii, którą usłyszeliście. Ona została ogłoszona całemu stworzeniu pod niebem, a ja, Paweł, stałem się jej sługą.

⁶Skoro więc przyjęliście Chrystusa Jezusa jako Pana, dalej w Nim postępujcie: ⁷w Nim zakorzenieni i zbudowani, mocni wiarą, której was nauczono. I bądźcie pełni wdzięczności. ⁸Uważajcie, by ktoś was nie zniewolił filozofią i bezsensownym oszustwem, opartym na ludzkim podaniu o żywiołach świata. Nie pochodzi to od Chrystusa. ⁹W Nim bowiem pełnia bóstwa zamieszkuje na sposób cielesny ¹⁰i wy dostępujecie pełni w Nim, który jest głową wszelkiej zwierzchności i władzy.

¹³Was, którzy byliście umarli z powodu występków i nieobrzezania waszego ciała, wraz z Nim ożywił, gdy darował nam wszystkie występki. ¹⁴On zniszczył obciążające nas zestawienie długów, które przez swoje zapisy przemawiało przeciwko nam. Usunął je, przybijając do krzyża.

²Rozmyślajcie o tym, co przewyższa rzeczy ziemskie, ³gdyż umarliście i wasze życie zostało ukryte z Chrystusem w Bogu. ⁴Gdy zaś Chrystus - wasze życie - ukaże się w chwale, wówczas i wy ukażecie się w chwale razem z Nim. ⁵Zadajcie więc śmierć temu, co ziemskie w ciele: nierządowi, nieczystości, namiętności, złym pragnieniom i chciwości, która jest bałwochwalstwem. ⁶Przez nie nadchodzi Boży gniew na synów buntu.

⁷Gdy żyliście wśród nich, wy także postępowaliście podobnie. ⁸Teraz zaś odrzućcie od siebie to wszystko: gniew, rozdrażnienie, złość, bluźnierstwa, obmowy. ⁹Nie okłamujcie się wzajemnie. Zrzućcie z siebie starego człowieka wraz z jego czynami, ¹⁰a okryjcie się nowym, wciąż odnawiającym się, aż do poznania Tego, który go stworzył na swój obraz. ¹¹Nie ma już Greka ani Żyda, obrzezania ani nieobrzezania, barbarzyńcy, Scyty, niewolnika, wolnego, ale wszystkim we wszystkich jest Chrystus.

¹²Jako wybrańcy Boga - święci i umiłowani - okryjcie się głębokim miłosierdziem, łagodnością, pokorą, delikatnością, cierpliwością. ¹³Żyjcie ze sobą w zgodzie i przebaczajcie sobie wzajemnie, gdy macie coś przeciw drugiemu. Jak Pan wam przebaczył, również wy tak czyńcie. ¹⁴A wszystko to z miłością, która jest więzią doskonałości. ¹⁵Pokój Chrystusa, do którego zostaliście powołani w jednym Ciele, niech kieruje waszymi sercami. I bądźcie wdzięczni. ¹⁶Niech zamieszka w was bogactwo nauki Chrystusa: pouczajcie z całą mądrością i napominajcie się wzajemnie przez psalmy, hymny, natchnione pieśni, śpiewając Bogu z wdzięcznością w waszych sercach.

¹⁷I cokolwiek czynicie słowem lub czynem - wszystko w imię Pana Jezusa, przez Niego dziękując Bogu Ojcu.

²⁵bo kto postępuje niesprawiedliwie, otrzyma odpłatę za krzywdę, bez względu na to, kim jest.

¹⁰i oczekiwać z nieba Jego Syna, Jezusa, wskrzeszonego z martwych. On nas wybawi od nadchodzącego gniewu.

¹³Dlatego nieustannie dziękujemy Bogu, ponieważ przyjęliście słowo Boże usłyszane od nas nie jako słowo ludzkie, ale - jak to jest naprawdę - jako słowo Boga. Ono działa w was, wierzących.

¹⁷Módlcie się nieustannie!

¹⁶Doznałem miłosierdzia właśnie po to, aby we mnie pierwszym Chrystus Jezus okazał całą swoją cierpliwość jako przykład dla tych, którzy Jemu uwierzą, zmierzając ku życiu wiecznemu.

³Jest to dobre i miłe w oczach Boga, naszego Zbawiciela, ⁴który pragnie, aby wszyscy ludzie zostali zbawieni i poznali prawdę. ⁵Albowiem tylko jeden jest Bóg, jeden także pośrednik między Bogiem i ludźmi, człowiek, Chrystus Jezus. ⁶On wydał siebie samego na okup za wszystkich - oto świadectwo, jakie dał w swoim czasie.

⁹On nas zbawił i dał nam święte powołanie nie dzięki naszym czynom, lecz zgodnie ze swoim postanowieniem i łaską. Łaska ta była nam dana przed wiekami w Chrystusie Jezusie,

¹⁵Staraj się być przed Bogiem pracownikiem wypróbowanym, który nie przynosi wstydu i wiernie przekazuje słowo prawdy.

²⁴A słudze Pana nie przystoi się kłócić, lecz powinien być życzliwy dla wszystkich, umiejętnie pouczać i cierpliwie znosić przeciwności. ²⁵Z delikatnością powinien napominać wrogo do niego usposobionych. Może kiedyś Bóg zmieni ich myślenie i dojdą do poznania prawdy. ²⁶Wówczas wyrwą się z sideł diabła, w jakie zostali uwikłani, żeby pełnić jego wolę.

¹Pamiętaj, że w dniach ostatecznych nadejdą ciężkie chwile. ²Ludzie będą bowiem samolubni, chciwi, pyszałkowaci, wyniośli, bluźniący, nieposłuszni rodzicom, niewdzięczni, bezbożni, ³nieczuli, nieustępliwi, rzucający oszczerstwa, nieopanowani, okrutni, nienawidzący dobra, ⁴zdradliwi, porywczy, zarozumiali i kochający przyjemności bardziej niż Boga. ⁵Będą zachowywać pozory pobożności, a wyprą się tego, co jest jej siłą. Unikaj takich ludzi.

¹⁶Każde Pismo jest przez Boga natchnione i pożyteczne do nauczania, upominania, poprawiania, wychowywania w sprawiedliwości, ¹⁷tak aby człowiek Boży był doskonały, zdolny do każdego dobrego czynu.

⁵On zbawił nas nie dzięki sprawiedliwym czynom, które spełniliśmy, lecz ze względu na swe miłosierdzie. Stało się to przez odradzającą i odnawiającą kąpiel w Duchu Świętym. ⁶Wylał Go na nas obficie przez Jezusa Chrystusa, naszego Zbawiciela, ⁷abyśmy usprawiedliwieni przez Jego łaskę stali się - zgodnie z nadzieją - dziedzicami, życia wiecznego.

¹⁴Skoro więc dzieci otrzymały udział we krwi i ciele, to również On sam chciał mieć w nich udział, aby przez śmierć mógł pokonać diabła, dzierżącego władzę nad śmiercią,

¹²Słowo Boże jest bowiem żywe i skuteczne, ostrzejsze od każdego obosiecznego miecza. Przenika ono aż do rozdzielenia duszy i ducha, stawów i szpiku, rozsądza myśli i zamiary serca.

¹Tak dochodzimy do sedna sprawy: mamy takiego najwyższego kapłana, który zasiadł po prawej stronie tronu Majestatu w niebie.

²⁷Postanowiono, że człowiek umrze jeden raz, a potem będzie sądzony.

⁴Niemożliwe bowiem, aby krew wołów i kozłów gładziła grzechy. ⁵Toteż, przychodząc na świat, Chrystus mówi: Ofiary i daru nie chciałeś, ale przygotowałeś Mi ciało. ⁶Nie podobały się Tobie całopalenia ani ofiary za grzechy. ⁷Wtedy powiedziałem: Oto przychodzę! W zwoju księgi napisano o Mnie: Chcę wypełniać Twoją wolę, Boże. ⁸Najpierw mówi: Ofiar, darów, całopaleń ani ofiar za grzechy nie chciałeś, nie podobały się Tobie - choć składa się je zgodnie z Prawem.

⁹Następnie powiedział: Oto przychodzę! Chcę wypełniać Twoją wolę. Znosi to, co pierwsze, aby ustanowić drugie! ¹⁰Mocą tej woli zostaliśmy uświęceni przez ofiarę ciała Jezusa Chrystusa raz na zawsze. ¹¹Każdy kapłan staje codziennie do służby, składając wielokrotnie te same ofiary, które nigdy nie mogą zgładzić grzechów. ¹²Ten zaś, po złożeniu jednej ofiary za grzechy, na zawsze zasiadł po prawej stronie Boga, ¹³czekając odtąd, aż On położy Jego wrogów jako podnóżek pod Jego stopy.

¹⁴Przez tę jedną ofiarę uczynił bowiem na zawsze doskonałymi tych, którzy dostępują uświęcenia. ¹⁵A poświadcza nam to i Duch Święty. Po słowach bowiem: ¹⁶Takie będzie przymierze?, które zawrę z nimi po tych dniach - mówi Pan: Moje prawa umieszczę w ich sercach i wypiszę je w ich umysłach... ¹⁷a ich grzechów ani nieprawości nie będę już pamiętał. ¹⁸Otóż gdzie jest odpuszczenie grzechów, tam nie potrzeba już składać za nie ofiary.

¹⁹Mamy więc pewność, bracia", że wejdziemy do miejsca świętego dzięki krwi Jezusa. ²⁰On otworzył dla nas nową, życiodajną drogę przez zasłonę, którą jest Jego ciało. ²¹On jest wielkim kapłanem nad domem Bożym. ²²Zbliżmy się więc do Niego ze szczerym sercem i pełnym zaufaniem, skoro jesteśmy oczyszczeni ze złych skłonności serc i obmyci na ciele czystą wodą.

⁶Bez wiary zaś nie można podobać się Bogu. Ten, kto zbliża się do Boga, musi wierzyć, że On jest i że nagradza tych, którzy Go szukają.

³Niech będzie błogosławiony Bóg, Ojciec naszego Pana Jezusa Chrystusa! On w swoim wielkim miłosierdziu zrodził nas na nowo do żywej nadziei przez powstanie z martwych Jezusa Chrystusa,

¹⁸Wiecie bowiem, że z waszego odziedziczonego po przodkach głupiego postępowania, zostaliście odkupieni nie czymś przemijającym, srebrem lub złotem, ¹⁹ale drogocenną krwią Chrystusa jako Baranka bez skazy i zmazy.

²³Zostaliście bowiem zrodzeni nie z ginącego zasiewu, ale niezniszczalnego, dzięki słowu Boga, które żyje i trwa.

²Jak ledwo narodzone niemowlęta pragnijcie nieskażonego mleka słowa Bożego, abyście dzięki niemu dorośli do zbawienia.

⁹Wy zaś jesteście ludem wybranym, królewskim kapłaństwem, narodem świętym, ludem, który jest szczególną własnością Boga! Głoście więc wielkie dzieła Tego, który was wezwał z ciemności do swego przedziwnego światła!

¹⁸Bo i Chrystus raz za grzechy cierpiał - sprawiedliwy za niesprawiedliwych - aby was przyprowadzić do Boga. Jego ciało wprawdzie zabito, ale mocą Ducha został przywrócony do życia.

²Łaska i pokój niech wzrastają w was przez poznanie Boga i Jezusa, naszego Pana! ³Jego boska moc obdarowała nas wszystkim, co potrzebne do pobożnego życia. Dała poznać Tego, który nas powołał do udziału w swej chwale i doskonałości. ⁴Przez nie otrzymaliśmy cenne i ważne obietnice, aby stać się uczestnikami Bożej natury i uchronić się przed zepsuciem spowodowanym powszechną w świecie żądzą. ⁵Dołóżcie wszelkich starań, aby do waszej wiary dołączyć prawość, do prawości poznanie, ⁶do poznania opanowanie, do opanowania wytrwałość, do wytrwałości pobożność,

⁷do pobożności braterską życzliwość, a do życzliwości braterskiej miłość. ⁸Gdy będziecie w nie obfitować, to poznanie naszego Pana Jezusa Chrystusa zaowocuje waszymi czynami. ⁹Komu bowiem brak tych cnót, jest ślepy, niedowidzący; zapomniał, że został oczyszczony ze swych dawnych grzechów. ¹⁰Dlatego, bracia, dołóżcie starań, aby się umocnić w swoim powołaniu i wybraniu, bo tak postępując, nigdy nie upadniecie.

¹⁹Wolność im obiecują, choć sami pozostają w niewoli zepsucia. Każdy bowiem popada w niewolę tego, czemu ulega.

⁷Teraz zaś niebo i ziemia są zachowane na pastwę ognia mocą tego samego słowa i strzeżone aż do dnia sądu i zagłady bezbożnych.

⁹Pan wcale nie zwleka z dotrzymaniem obietnicy, jak niektórzy sądzą. Jest tylko wobec was cierpliwy i nie chce, aby ktokolwiek zginął. Pragnie, by wszyscy się nawrócili.

³Po tym rozpoznajemy, że Go znamy, jeżeli przestrzegamy Jego przykazań. ⁴Kto mówi, że Go zna, a nie przestrzega Jego przykazań, jest kłamcą i nie ma w nim prawdy. ⁵Kto natomiast zachowuje Jego słowa, w tym naprawdę miłość Boża jest doskonała - po tym rozpoznajemy, że jesteśmy w Nim. ⁶Kto mówi, że trwa w Nim, powinien tak żyć, jak On żył.

¹Zobaczcie, jak wielką miłością obdarzył nas Ojciec, abyśmy zostali nazwani dziećmi Bożymi - i nimi jesteśmy! Świat nie zna nas, ponieważ nie poznał Jego. ²Umiłowani, teraz jesteśmy dziećmi Bożymi, a jeszcze się nie okazało, czym będziemy. Wiemy, że gdy się to okaże, będziemy do Niego podobni, gdyż ujrzymy Go takim, jakim jest.

⁴Wy, dzieci, od Boga jesteście i pokonaliście ich, bo Ten, który działa w was, jest potężniejszy od tego, który działa w świecie.

¹⁰Na tym polega miłość, że nie my umiłowaliśmy Boga, lecz On nas umiłował i posłał swojego Syna jako ofiarę przebłagalną za nasze grzechy.

¹Każdy, kto wierzy, że Jezus jest Chrystusem, narodził się z Boga. Każdy zaś, kto miłuje Tego, który zrodził, miłuje również Tego, który z Niego jest zrodzony.

¹¹A świadectwo to jest takie, że Bóg dał nam życie wieczne, które jest życiem w Jego Synu. ¹²Kto przyjmuje Syna, ma życie. Kto nie przyjmuje Syna Bożego, nie ma życia. ¹³Napisałem to wam, wierzącym w imię Syna Bożego, abyście wiedzieli, że macie życie wieczne.

¹⁷Gdy Go ujrzałem, padłem jak martwy do Jego stóp. On jednak położył na mnie swoją prawą rękę i powiedział: "Nie bój się! Ja jestem Pierwszy i Ostatni, ¹⁸i Żyjący. Byłem umarły, a oto jestem Żyjący na wieki wieków. Mam też klucze śmierci i krainy umarłych.

⁴Mam jednak przeciw tobie to, że porzuciłeś swoją pierwszą miłość. ⁵Pamiętaj, skąd spadłeś. Nawróć się i postępuj jak na początku, bo jeśli nie, to przyjdę do ciebie i przesunę twój świecznik z jego miejsca.

¹⁴Będą oni walczyć z Barankiem, ale Baranek ich pokona, gdyż On jest Panem panów i Królem królów. Ci, którzy są z Nim, są powołani, wybrani i wierni.

¹⁶Na Jego szacie i biodrze jest wypisane imię "Król królów i Pan panów!.

¹⁵Jeśli ktoś nie znalazł się w księdze życia, ten został wrzucony do jeziora ognia.

¹⁸Ja każdemu, kto słucha słów proroctwa tej księgi, zaświadczam: Jeśli ktokolwiek coś tu doda, Bóg ześle na niego plagi opisane w tej księdze. ¹⁹A jeśli ktoś usunie coś ze słów księgi tego proroctwa, Bóg odsunie go od drzewa życia i usunie z Miasta Świętego, które są opisane w tej księdze.